بررسی وضعیت تولید و صادرات پسته
از مشکلات فراوان تا امیدواری های تازه
منتشر شده در روزنامه ايران
به نظر می رسد سرمازدگی پسته امسال، بحث قدیمی افلاتوکسین و تداوم خشکسالی و کم آبی در مناطق وسیعی از استان کرمان مهمترین چالش های پیش روی تولید کنندگان و صادرکنندگان پسته در استان کرمان باشد.
در این حال رييس انجمن پسته ايران بر لزوم افزايش بهرهوري و راندمان توليد پسته در كشور تاکید کرده و می گوید: "ميزان برداشت پسته در كشور ما نسبت به كشورهای رقيب 100 هكتار كمتر و هزينههاي توليد ما بالاتر است كه همين امر باعث ميشود در آيندهاي نه چندان دور قدرت رقابت كشورمان را در اين محصول از دست بدهيم."
محسن جلالپور با بيان اينكه افزايش بهرهوري در اين محصول باعث ميشود تا بتوانيم در آينده با توليد و قيمت مناسبتري در بازارهاي جهاني حضور داشته باشيم، ادامه می دهد: "دراين راستا اصليترين موضوع بحث آب است كه در اين زمينه تدابير متعددي همچون انتقال آب را پيش رو داريم، ولي در حال حاضر توقع داريم بحث تسهيلات لازم در زمينه مكانيزه كردن و استفاده بهينه از آب مورد توجه بيشتري قرار گيرد".
وی می افزاید:" بايد اين ميزان تسهيلات براي بهينهسازي مصرف آب و طي دو مرحله آبياري تحت فشار تا كرت و از كرت تا درخت در نظر گرفته شده و پرداخت شود."
اما عضو هیات مدیره انجمن پسته ایران در همین زمینه با اشاره به اینکه 50 تا 60 درصد محصول پسته استان کرمان بر اثر سرمازدگی از بین رفته است عنوان می کند: " مهمترین چالش پیشروی تولید پسته مسالهی کمبود آب و کیفیت رو به قهقرای آن است و قاعدتا اگر آب نباشد دیگر تولیدی وجود ندارد."مهندس مهدی ایرانی می افزاید: " طبق آمار در منطقهی شمال استان کرمان قبل از انقلاب 2000 هزار حلقه چاه آب وجود داشته که تا اوایل دههی 60 تا 100 درصد افزایش داشته است در این میان برای حفر این چاههای جدید نیز به وضعیت نزولات آسمانی توجه نشده است.ذکر این نکته هم لازم است که حفر چاه با حفر قنات تفاوتهای زیادی دارد.قناتها با طبیعت هماهنگ هستند و در سالهایی که نزولات آسمانی بیشتر بوده قنات آب بیشتری و بالعکس در سالهای کم باران خروجی آب کمتری داشته است.اما چاههای عمیق سفرههای آب زیرزمینی را به سرعت تخلیه کردهاند و متاسفانه از منطقهای که نیمه بیابانی و کویری است مقادیر زیادی آب برداشت شده است که نتیجهی آن فقر سفرهی آبی و ایجاد بحران برای تولید پسته بوده است."
وی تصریح می کند:"از طرف دیگر در بسیاری از کشورهای پیشرفته و بعضا نیمه پیشرفته تا 100 درصد روشهای آبیاری مدرن شده است اما در ایران به طوری کلی این رقم به زیر پنج درصد میرسد.این یعنی اینکه در فرآیند انتقال آب 60تا70 درصد آب را از دست میدهیم که علاج این واقعه ایجاد شبکههای آبرسانی مدرن و آبیاری تخت فشار در باغات پسته، جلوگیری از باغریزی جدید و آموزش به باغداران از هر راه ممکن مثلا منابر و ائمه جماعات، رادیو و تلویزیون مطبوعات و رسانهها است.این آموزش همگانی لازم است چرا که 60 تا 70 درصد تولید پسته توسط خرده مالکان انجام میشود که ضرورت دارد حتما توصیههای مربوط به استاندارد سازی تولید را بشنوند و از آن استفاده کنند."
او در همین حال به افزایش هزینه باغداری پسته اشاره کرده و می گوید:" بین سالهای 1378 تا 1386 هزینهی باغدارای اعم از سم و کود و کارگر و برق و تراکتور و ...حدود 300 درصد افزایش پیدا کرده است، در صورتی که قیمت پسته در کل این مدت 50تا60 درصد رشد داشته است.با چنین آمار و ارقامی مشخص است که سود تولید این محصول به حداقل رسیده و ادامهی فعالیت برای باغدار بسیار مشکل شده است."این عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی ایران همچنین عنوان می کند:" مساله دیگر این است که بین 85تا 90 درصد پسته صادر میشود و 25 تا 30 هزار تن از تولید در داخل کشور مصرف میشود در حالی که تولید پسته چیزی حدود 250تا300 هزار تن است.ما در اوایل دههی 60 بیش از 90 هزار تن پسته به اروپا که معروف به بازار ثروتمند جهان است صادر میکردیم اما در حال حاضر با توجه به افزایش مقدار تولید رقم صادرات پسته به اروپا چیزی حدود 20تا25 هزار تن است و علت آن هم آلودگی پسته تولیدی ما به افلاتوکسین است.این آفت باعث شده است که بازار ثروتمند اروپا را به رقیب خود یعنی کشور آمریکا واگذار کنیم." ایرانی تاکید می کند:"البته به هر حال ما راهی نداریم جز این که آلودگی پستهی تولیدی خودمان را در باغها کاهش دهیم وگرنه همچنان برای صادرات پسته به اروپا با مشکلات زیادی روبهرو خواهیم بود."
رييس هيات مديره اتحاديه تعاونيهاي پسته كرمان نیز با اشاره به كاهش توليد پسته امسال به حدود 100 هزار تن، می گوید:" براي تعيين دقيق اين ميزان توليد نيز بايد منتظر بمانيم تا مشخص شود چه ميزان از درختاني كه گل دارند بارور ميشوند كه اين امر نيز تا دو هفته دیگر آينده قابل تشخيص است."
جليل مظهري، با يادآوري اينكه تقريبا تمام محصولات پسته توليد شده كشاورزان در سال گذشته به فروش رفته است، تصريح می کند:" متاسفانه به رغم اينكه محصول باغداران بزرگ پسته با قيمت مطلوبي خريداري شد محصول كشاورزان خرده پا با قيمت بسيار پايينتر از قيمت تمام شده محصول از آنها خريداري شد."
وي قيمتهاي كنوني پسته را در بازار كاذب عنوان كرده و می گوید: اين قيمتها تاثير منفي در صادرات سال آينده اين محصول دارد."
او همچنین با تاكيد بر اينكه بحث خشكسالي علاوه بر كاهش توليد امسال اين محصول، در توليد سال آينده نيز تاثير منفي خواهد داشت، اظهار می دارد:" براي جلوگيري از خسارات ناشي از خشكسالي بايد در وهله اول فكري براي تامين آب اين باغها از قبل صورت بگيرد چراكه با ادامه اين روند و كمبود آب، در سالهاي آينده رقابت ما با كشاورزان كشورهاي بزرگ توليدكننده پسته به صفر ميرسد."
اما از سوی دیگر معاون امور توليدات گياهي وزارت جهاد كشاورزي با اشاره به دومين اجلاس بينالمللي كدكس كه در هلند برگزار شد، می گوید:" به طور كلي نتايجي كه در اين اجلاس به دست آمد، نوآوري بسيار مطلوبي بود كه با بهكارگيري مسائل علمي و استفاده از رفرنسهاي بينالمللي و دانشمندان خارجي، روشنسازيهايي در زمينهي كدكس پستهي ايران در سطح فني اتفاق افتاد و با عنايت جامعه بينالمللي و همكاري بسيار مناسبي كه بين كشورهاي جهان وجود داشت، معيار و ملاك مناسبتري براي ارزيابي پسته ايران به دست آورده شد."
جهانسوز اما با بيان اينكه متناسب با مسائل مربوط به خشكسالي حركتهايي را در سطوح مختلف آغاز كرديم، عنوان میکند:" قطعا تاثیرات خشكسالي در كل كشور علاوه بر پسته بر سایر محصولات کشاورزی مشهود است و برنامهريزيهاي دقيق و مناسبي نيز در اين زمينه در سطح ملي و وزارتخانه صورت گرفته است."
وي خشكسالي امسال را بسيار مخرب ذکر کرده و می گوید:" اين خشكسالي روي محصولات کشاورزی نيز اثر خواهد داشت ولي اين تاثير چه ميزان خواهد بود هنوز مشخص نيست."
گفتنی است اجلاس كدكس بينالمللي در فروردين ماه سال جاری در هلند، حد مجاز آفلاتوكسين براي خشكبار را معادل 10 نانو گرم در كيلوگرم برمبناي دو نمونهبرداري 10 كيلوگرمي تعيين كرد و بر اين اساس زمينه بهتری براي افزايش صادرات پسته ايران به اروپا فراهم شده است.
جهانسوز ابراز اميدواري می کند: "تصويب اين مقررات، زمينه را براي اصلاح مقررات اروپا و ژاپن فراهم آورد و موجب رونق صادرات پسته ايران به اين دو بازار شود."به گفته وي در 10 سال اخير كنترل آفلاتوكسين مهمترين عامل افت بازار مصرف پسته ايران در اروپا و ژاپن بوده است و از اين رو تصويب قانون جهاني ناظر بر صادرات اين كالا براي ايران از اهميت زيادي برخوردار است.
برچسب ها : استان, ايران, ایران, درختان, رزم, مدیر, مس, کرمان, کویر, کویری
نظر شما چیست ؟